زیست‌شناسی سطح: متوسط

بادکنک خودبادشونده؛ وقتی موجودات ریز، بادکنک را باد می‌کنند!

⏱ 60 دقیقه زمان اجرا 🧪 0 قلم وسیله لازم
▶

درباره‌ی آزمایش

سلام به دانشمندهای خلاق Sciland! 🧫🎈
فکر می‌کنی برای باد کردن یک بادکنک حتماً باید از نیروی ریه‌هات کمک بگیری؟ امروز قرار است موجودات زنده‌ای را ببینی که بدون فوت کردن، بادکنک را باد می‌کنند! نه جادو داریم، نه حقه؛ پای یک موجود زندهٔ بسیار ریز به اسم مخمر در میان است!
🎯 هدف آزمایش
آشنایی با مخمر، فرایند تخمیر و تولید گاز کربن‌دی‌اکسید توسط این موجود تک‌سلولی.

🧠 نتیجه‌گیری؛ راز بادکنک چه بود؟
مخمر یک قارچ تک‌سلولی است. وقتی قند در اختیارش قرار می‌گیرد، می‌تواند آن را از طریق فرایند تخمیر تجزیه کند و موادی از جمله گاز کربن‌دی‌اکسید تولید کند. این گاز در بطری جمع می‌شود و وارد بادکنک می‌شود؛ در نتیجه، بادکنک به‌آرامی باد می‌کند! 🍞🔬
این همان موجود کوچکی است که در تهیهٔ بسیاری از نان‌ها هم نقش مهمی دارد. گاز کربن‌دی‌اکسیدِ تولیدشده توسط مخمر در خمیر حبس می‌شود و کمک می‌کند نان بافتی اسفنجی و پر از حفره پیدا کند. منبع علمی: Science World
🤓 نکتهٔ علمی خفن
مخمرها با چشم غیرمسلح به‌صورت تک‌سلول‌های جداگانه دیده نمی‌شوند، اما فعالیتشان می‌تواند نتیجه‌ای کاملاً قابل‌مشاهده داشته باشد: یک بادکنک در حال بزرگ شدن! یعنی گاهی برای دیدن اثر یک موجود زنده لازم نیست خودش را ببینی؛ کافی است ردّ فعالیتش را دنبال کنی.

مراحل اجرا

  • آب ولرم و شکر را داخل بطری بریز و کمی تکان بده تا شکر حل شود
  • مخمر خشک را به بطری اضافه کن و محتویات آن را به‌آرامی بچرخان تا مخمر با آب و شکر مخلوط شود
  • دهانهٔ بادکنک را روی دهانهٔ بطری محکم کن تا گاز تولیدشده بتواند وارد بادکنک شود
  • بطری را در جای نسبتاً گرم بگذار و چند دقیقه مشاهده کن؛ بادکنک کم‌کم باد می‌شود و حباب‌هایی در مایع ببینی!